Posted on

Μέσα Ατομικής Προστασίας

Εξοπλισμός Ατομικής προστασίας

Μέσα Ατομικής Προστασίας ή Ατομικός Εξοπλισμός Προστασίας

ΜΑΠ ή ΕΑΠ

«Ως Μέσα  Ατομικής Προστασίας (ή εξοπλισμός ) νοείται κάθε εξοπλισμός τον οποίο ο εργαζόμενος πρέπει να φορά ή να φέρει κατά την εργασία για να προστατεύεται από έναν η περισσότερους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία του, καθώς και κάθε συμπλήρωμα ή εξάρτημα του εξοπλισμού που εξυπηρετεί αυτό το σκοπό.»

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (RISK ASSESSMENT)

Κάθε επαγγελματικός τομέας παρουσιάζει τους δικούς του επαγγελματικούς κινδύνους. Η εκτίμηση των κινδύνων είναι κεφαλαιώδους σημασίας προκειμένου να διασφαλιστεί η υγεία και η ασφάλεια των εργαζομένων. Για παράδειγμα οι εργαζόμενοι σε δομές Υγείας Νοσοκομεία-ΜΕΘ-κλινικές -γηροκομεία -ινστιτούτα-φυσιοθεραπευτήρια κλπ. εκτίθενται σε ένα φάσμα κινδύνων κυρίως  φυσικής-χημικής  και βιολογικής προέλευσης. Οι κίνδυνοι αυτοί είναι διαφορετικοί από τους κινδύνους στους οποίους εκτίθενται οι εργαζόμενοι στο βιομηχανικό τομέα.

Η εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου (risk assessment) είναι  πολύπλοκη και πολυπαραγοντική  διαδικασία, η οποία εξυπηρετεί αφ΄ενός την πρόληψη, τον προγραμματισμό και τη λήψη μέτρων  ώστε  να δημιουργηθεί ένα ασφαλές και χωρίς κινδύνους εργασιακό περιβάλλον, αφετέρου την αντιμετώπιση  και την λήψη μέτρων για την διαχείριση και εξάλειψη του κινδύνου.

Η λήψη των αποφάσεων για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν ,τις διαδικασίες που  θα εφαρμοστούν, τα ΜΑΠ που θα επιλεγούν , για να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι στο κάθε εργασιακό περιβάλλον ξεχωριστά ,λαμβάνεται από ειδική επιτροπή.  Τα  θέματα  υγιεινής  και  ασφάλειας  των  εργαζομένων  στις  επιχειρήσεις ρυθμίζονται αναλυτικότερα από το Νόμο 1568/1985, όπως τροποποιήθηκε με  τους Νόμους 1767/1988, 2084/1992, 2224/1994 και 3144/2003.[1]Σχετική νομοθεσία για ΜΑΠ.

ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΑΠ

Η σωστή επιλογή  ΜΑΠ εξαρτάται από την εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου.(risk assessment).Η διαδικασία επιλογής των  κατάλληλων Μέσων ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ) προϋποθέτει τη διερεύνηση και απάντηση σε ερωτήματα όπως :

  • Ποιος είναι ο κίνδυνος που απειλεί την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων;
  • Ποια είναι η πηγή προέλευσης του κινδύνου;
  • Ποιες άλλες πιθανές πηγές κινδύνων ενδέχεται να υπάρχουν στο εργασιακό περιβάλλον;
  • Ποιες οι πιθανές επιπτώσεις του κινδύνου στην υγεία και ασφάλεια ;
  • Με ποιο τρόπο και ποιες διαδικασίες μπορεί να προληφθεί ή να αντιμετωπιστεί ;

Η επιλογή των κατάλληλων ΜΑΠ για εργαζόμενους στον τομέα Υγείας θα εξασφαλίζει ότι :

  • είναι κατάλληλα για το σχετικό κίνδυνο. Για παράδειγμα το είδος ΜΑΠ δεν είναι το ίδιο για όλους τους υγειονομικούς.  Είναι διαφορετικό για τους εργαζόμενους στα διαφορετικά τμήματα ενός νοσοκομείου και διαφορετικό επίσης για τις διάφορες ειδικότητες .
  • Δεν θέτει σε επιπλέον κίνδυνο το χρήστη .
  • Έχει σωστή εφαρμογή.

Για κάθε µέσο ατοµικής προστασίας που διατίθεται στην αγορά, ο κατασκευαστής υποχρεωτικά συντάσσει και παραδίνει ενηµερωτικό σηµείωµα στην ελληνική γλώσσα που περιέχει χρήσιµα στοιχεία για το μέσο, όπως:

  • Στοιχεία του κατασκευαστή .
  • Οδηγίες χρήσης, αποθήκευσης, συντήρησης, καθαρισµού, επιθεώρησης, απολύµανσης.
  • Ηµεροµηνία λήξης ή χρονική διάρκεια απόσυρσης των µέσων ατοµικής προστασίας.
  • Τις τεχνικές δοκιµές στις οποίες υποβλήθηκε το προϊόν ,για τον προσδιορισµό, το επίπεδο ή την κατηγορία προστασίας των µέσων ατοµικής προστασίας .
  • Το είδος προστασίας συναρτήσει του επιπέδου κινδύνων.
  • Τα όρια εντός των οποίων ενδείκνυται η χρήση του µέσου ατοµικής προστασίας.
  • Τη συσκευασία της ασφαλούς µεταφοράς .
  • Επεξήγηση των συμβόλων και της σήμανσης .

Στα Μέσα Ατομικής Προστασίας περιλαμβάνονται:

  1. Προστατευτική ενδυμασία μιας χρήσεως .
  2. Γάντια μιας χρήσης.
  3. Μάσκα προστασίας προσώπου.
  4. Γυαλιά προστασίας ή ασπίδα προστασίας(προσωπίδα).
  5. Ολόσωμη φόρμα.
  6. Κάλυμμα κεφαλής.

1.Προστατευτική ενδυμασία μιας χρήσεως .

1.α Ρόμπα ή Ποδιά

Ρόμπα ή ποδιά χρησιμοποιείται πάνω από το ιατρικό κοστούμι ή την φόρμα εργασίας. Για την προστασία του ατομικού επαγγελματικού ρουχισμού. Συνήθως μη αποστειρωμένη , κατασκευασμένη από μη υφασμένο υλικό (non-woven)  είναι ελαφριά και αεροδιαπερατή. Προσφέρει προστασία από τον κίνδυνο επιμολύνσεων της ενδυμασίας κατά την πραγματοποίηση παρεμβατικών διαδικασιών κατά τις οποίες υπάρχει κίνδυνος εκτίναξης αερολύματος ή σωματικών υγρών.

Η αδιάβροχη Ρόμπα ή ποδιά χρησιμοποιείται όταν υπάρχει κίνδυνος για επαφή με αίμα ή άλλες σωματικές εκκρίσεις.

Είναι μιας χρήσης και απορρίπτεται μετά τη χρήση της. Επίσης επιβάλλεται η αλλαγή κατά την επίσκεψη από έναν ασθενή σε άλλο.

1.β Αποστειρωμένη ρόμπα

Η αποστειρωμένη ρόμπα χρησιμοποιείται σε διαδικασίες όπου απαιτείται αποστειρωμένο πεδίο.

Συνήθως από μη υφασμένο υλικό (sms), με μικροπόρους . Έίναι αδιάβροχη, αεροδιαπέρατη, υδρόφοβη, άοσμη. Παρέχει προστασία από λοιμώδη νοσήματα . Με ρυθμιζόμενο κλείστρο Velcro στο λαιμό. Είναι μη τοξική, μη αναφλέξιμη .Αποστειρωμένη με οξείδιο του αιθυλενίου.

Διατίθεται συσκευασμένη σε αδιάβροχη, αεροστεγή, ατομική συσκευασία με ευανάγνωστη ένδειξη τύπου και μεγέθους, άσηπτης τεχνικής.

  1. Ιατρικά Γάντια μιας χρήσης

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ( Π.Ο.Υ ) οι περισσότερες λοιμώξεις που σχετίζονται με την υγειονομική περίθαλψη, μπορούν να προληφθούν μέσω της  καλής υγιεινής των χεριών και της χρήσης γαντιών προστασίας όπου και όταν είναι απαραίτητο.

Γάντια προστασίας απαιτούνται:

  • Κατά την επαφή με αίμα, βιολογικά υγρά, βλεννογόνους, λοιμώξεις δέρματος.
  • Κατά την επαφή με αντικείμενα και επιφάνειες μολυσμένα με αίμα ή βιολογικά υγρά.
  • Κατά την εκτέλεση εργασιών που εγκυμονούν κινδύνους επαφής με αίμα (φλεβοκέντηση, αιμοληψία, λήψη δείγματος αίματος από καθετήρες και βιολογικά υγρά).
  • Όταν στα χέρια του προσωπικού υπάρχει λύση της συνέχεια του δέρματος ή λοιμώξεις του δέρματος.
  • Κατά τη συλλογή βιολογικών δειγμάτων.
  • Κατά την απομάκρυνση υγρών που έχουν μολύνει επιφάνειες και τον καθαρισμό χρησιμοποιημένων εργαλείων και οργάνων.[ 2]

Η χρήση γαντιών είναι υποχρεωτική κατά την επαφή με ασθενή που νοσεί από γνωστή λοίμωξη ή είναι αποικισμένος από πολυανθεκτικά  παθογόνα (ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις).

Τα γάντια θα πρέπει να είναι σε απόλυτη συμμόρφωση με τα Ευρωπαϊκά πρότυπα και τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις σχετικά με το σχεδιασμό και την κατασκευή τους, από πλευράς ασφάλειας και υγείας. Δεν πρέπει να προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις . Θα πρέπει να φέρουν στη συσκευασία σήμανση CE.

Τα γάντια αφαιρούνται

  • Μετά την επαφή με τον ασθενή και πριν την φροντίδα του επόμενου.
  • Μετά την επαφή με μολυσμένη περιοχή και πριν την επαφή με την επόμενη κατά την φροντίδα του ίδιου ασθενούς.
  • Όταν σχισθούν ή όταν μολυνθούν.

Τα γάντια αλλάζονται

  • Μετά από κάθε επαφή με ασθενή και πριν τη φροντίδα του επόμενου.
  • Μετά την επαφή με μολυσμένη περιοχή και πριν την επαφή με καθαρή, κατά τη φροντίδα του ίδιου ασθενή.
  • Όταν σχιστούν, όταν συμβεί κάποιο τρύπημα από αιχμηρό αντικείμενο, όταν μολυνθούν ή μετά τη μεταφορά μολυσμένων δειγμάτων.[2]

Τα ιατρικά γάντια είναι κατασκευασμένα από Λάτεξ, Νιτρίλιο ή  Βινύλιο.

  • Διαβάστε περισσότερα για τα ιατρικά γάντια και τα διάφορα είδη τους  εδώ.
  • Για τη χρήση των γαντιών και προστασία από λοιμώξεις εδώ.
  1. Μάσκες προστασίας

3α. Απλή Χειρουργική μάσκα μιας χρήσης. Συστήνεται να φοριέται:

  • από όλους τους εργαζόμενους στον υγειονομικό τομέα.
  • Από ασθενείς
  • και επισκέπτες.

Περισσότερα για τις ιατρικές χειρουργικές  μάσκες  εδώ.

3β. Χειρουργική μάσκα με οθόνη οφθαλμών

3γ. Μάσκα FFP συστήνεται για χρήση μόνο από επαγγελματίες υγείας στην περίπτωση διαχείρισης ασθενών με αερογενώς μεταδιδόμενα νοσήματα όπως: φυματίωση, ευλογιά, ιλαρά , ανεμοβλογιά ή μεταδιδόμενα με σταγονίδια: πχ Γρίπη, Sars, Διφθερίτιδα, Μηνιγγίτιδα κλπ

Περισσότερα για τις FFP μάσκες μπορείτε να  διαβάσετε  εδώ.

4.α  Γυαλιά προστασίας

Τα γυαλιά προστασίας είτε είναι γυαλιά διακριτών φακών με βραχίονα είτε με ιμάντες, πρέπει να πληρούν τις προδιαγραφές όπως ορίζονται από τη σχετική νομοθεσία. Να διαθέτουν πιστοποίηση CE. Να είναι αντιθαμβωτικά, να προσφέρουν κάλυψη από το πλάϊ  και να έχουν ευρύ οπτικό πεδίο. Να εμποδίζουν την επαφή των βλεννογόνων των οφθαλμών με αιωρούμενα σωματίδια στερεά ή υγρά σχηματίζοντας αποτελεσματικό φραγμό στην περίπτωση επαφής με βιολογικά υγρά του ασθενή. Να προσφέρουν άνεση και να είναι εύκολα στη χρήση ,χωρίς να  εμποδίζουν την αναπνοή.

4.β Ασπίδα προστασίας

Η Προστατευτική ασπίδα προσώπου  ή προσωπίδα είναι ένα μη αποστειρωμένο ιατροτεχνολογικό προϊόν και  πρέπει να πληροί τις προδιαγραφές όπως ορίζονται από τη Νομοθεσία. Να διαθέτει πιστοποίηση CE. Να είναι ελαφριά και από υλικό με  αντιθαμβωτικές ιδιότητες. Να μην επηρεάζει την όραση. Να προσφέρει αυτονομία και άνεση.

Συστήνεται για την  προστασία όλου του προσώπου  καθώς δημιουργεί  φυσικό φραγμό εμποδίζοντας  αιωρούμενα σωματίδια στερεά ή σταγονίδια να έρθουν σε επαφή με τους βλεννογόνους  του στόματος-της μύτης -των οφθαλμών .

Αποτελεί μέρος του πλήρους εξοπλισμού και συστήνεται όταν ο επαγγελματίας υγείας είναι σε επαφή  με ασθενή επιβεβαιωμένης αναπνευστικής λοίμωξης για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 15 λεπτών  και ο ασθενής δε φοράει μάσκα.

Παραδείγματα χρήσης ΜΑΠ από επαγγελματίες υγείας που εργάζονται σε διαφορετικά τμήματα ενός νοσοκομείου και με διαφορετική ειδικότητα.

Η Λήψη εργαστηριακού δείγματος από τους επαγγελματίες υγείας απαιτεί άλλο είδος ΜΑΠ ανάλογα με την περίσταση πχ.:

  • Για Λήψη ρινοφαρυγγικού δείγματος απαιτείται ΜΑΠ που αποτελείται από: Γάντια μιας χρήσης, απλή χειρουργική μάσκα, προστατευτικά γυαλιά, ποδιά.
  • Για Λήψη δείγματος με κίνδυνο πρόκλησης αερολύματος πχ. Ενδοτραχειακή διασωλήνωση ή βρογχοσκόπηση απαιτείται ΜΑΠ : Γάντια μιας χρήσης, μάσκα FFP3,Γυαλιά προστασίας, αδιάβροχη ποδιά με μακριά μανίκια.
  • Για εργαζόμενους στα Εργαστήρια όταν χειρίζονται  δείγματα αναπνευστικού από ύποπτα κρούσματα απαιτείται ΜΑΠ : γάντια, μάσκα FFP3, προστατευτικά γυαλιά, προστατευτική ποδιά. Σε κάθε άλλη περίπτωση αρκεί η απλή χειρουργική μάσκα.
  • Οι Αναισθησιολόγοι, σε διασωλήνωση ύποπτου ή επιβεβαιωμένου κρούσματος από σοβαρή αναπνευστική λοίμωξη πχ CoVid-19 απαιτείται να φοράνε.  :Μάσκα, Γυαλιά ,γάντια, σκούφος , ολόσωμη φόρμα τύπου TYVEK.

Διοικητικοί υπάλληλοι: Απλή χειρουργική μάσκα. [3]

G-MEDICAL 2020

 

ΠΗΓΕΣ

[1]Οδηγός Υγιεινής & Ασφάλειας Παν/μιου Πατρών
http://www.civil.upatras.gr/userfiles/cd3b7fb8-1789-4a17-b149-66a3a5cbba43/enotita11_map.pdf

[2]Εθνικός οργανισμός δημόσιας Υγείας Ε.Ο.Δ.Υ.

[3]http://www.tzaneio.gr/wp-content/uploads/2020/03/ΜΕΣΑ-ΑΤΟΜΙΚΗΣ-ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ-ΜΑΠ-24-03-20.pdf