Posted on

Γλυκερίνη για Όμορφο και Υγιές δέρμα.

γλυκερίνη

Γλυκερίνη ή Γλυκερόλη ;

Γλυκερίνη (glycerin) είναι η εμπορική ονομασία της γλυκερόλης (glycerol). Η επίσημη χημική ονομασία είναι 1,2,3 προπανοτριόλη σύμφωνα με την  κατά I.U.P.A.C ονοματολογία. [1] Το όνομά της προέρχεται από την  ελληνική λέξη «γλυκύς» και το οφείλει  στη γλυκιά της γεύση.[6] Ανακαλύφθηκε το έτος 1779 από τον Carl Scheele. (Γερμανό-Σουηδός Χημικός περισσότερο γνωστός για την ανακάλυψη του οξυγόνου.)

Τι είναι η Γλυκερίνη;

γλυκερίνη|γλυκερόλη|προπανοτριόλη
Γλυκερίνη

Η γλυκερίνη είναι ένα άχρωμο, άοσμο, παχύρρευστο υγρό που έχει γλυκιά γεύση και είναι ως επί το πλείστον μη τοξικό. Είναι  οργανική ένωση της οικογένειας των αλκοολών και  συναντάται σε όλα τα φυσικά λιπίδια ζωικής ή φυτικής προέλευσης . Παράγεται από φυσικές πηγές, μέσω της υδρόλυσης των λιπών και της ζύμωσης των σακχάρων ή παρασκευάζεται συνθετικά (ως παράγωγο πετρελαίου).[1][2].

Χρησιμοποιείται επί του παρόντος σε μια μεγάλη ποικιλία εφαρμογών λόγω του ιδιαίτερου συνδυασμού των  χημικών και φυσικών ιδιοτήτων της και επειδή είναι φυσιολογικά αβλαβής.[5] Ως γλυκαντικό στη βιομηχανία τροφίμων ,ως ενυδατικός παράγοντας, διαλύτης ή φορέας σε πολλά  φαρμακευτικά και καλλυντικά  προϊόντα . Μπορεί να ψυχθεί και να μετατραπεί σε πάστα, ενώ έχει ένα εξαιρετικά υψηλό σημείο βρασμού.[1].Έχει σημείο τήξης 17,8ºC και σημείο βρασμού 290ºC.

Χημική δομή Γλυκερίνης -Ιδιότητες

γλυκερίνη|γλυκερόλη
Εικ.1 ΓΛΥΚΕΡΙΝΗ Ή  ΓΛΥΚΕΡΟΛΗ  ‘Η            1,2,3 ΠΡΟΠΑΝΟΤΡΙΟΛΗ

Η γλυκερόλη είναι μια ουσία τριών ατόμων άνθρακα συνδεδεμένα με τρία υδροξύλια,  ένα σε κάθε άτομο άνθρακα αντίστοιχα. Δηλαδή είναι μια Τριόλη. Σχηματίζει τη ραχοκοκαλιά των τριγλυκεριδίων που υπάρχουν στα  ζωϊκά λίπη και τα φυτικά έλαια καθώς και των φωσφολιπιδίων των κυτταρικών μεμβρανών.  Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχει  φυσιολογικά ως ενδιαμέσο προϊόν  του μεταβολισμού των τριγλυκεριδίων .Όταν το σώμα χρησιμοποιεί αποθηκευμένο λίπος ως πηγή ενέργειας, τα τριγλυκερίδια διασπώνται και η γλυκερόλη και τα λιπαρά οξέα απελευθερώνονται στην κυκλοφορία του αίματος. Στη συνέχεια η γλυκερόλη μπορεί να μετατραπεί σε γλυκόζη από το ήπαρ και να παρέχει ενέργεια για τον κυτταρικό μεταβολισμό. [1]  Μεταφέρεται επίσης μέσω της κυκλοφορίας του αίματος στα επιδερμικά κύτταρα και συμβάλλει στον ομοιοστατικό μηχανισμό ρύθμισης του νερού.   Η γλυκερόλη όπως επίσης και άλλες πολυόλες αιθανοδιόλη, πολυαιθυλενογλυκόλες  είναι αναμίξιμη με νερό σε όλες τις αναλογίες, δηλαδή έχει εξαιρετική διαλυτότητα στο νερό. Η υδατοδιαλυτότητα των πολυολών είναι ιδιότητα παράλληλη με την υγροσκοπικότητα. Η υγροσκοπικότητα  είναι η τάση μιας ουσίας να έλκει νερό-υγρασία  από το περιβάλλον με απορρόφηση και προσρόφηση σε καθορισμένες συνθήκες (θερμοκρασία, υγρασία ).  Η γλυκερίνη αντιπροσωπεύει μια εξαιρετικά υγροσκοπική ουσία. Έχει διαπιστωθεί πειραματικά ότι μπορεί να συγκρατήσει τόσο νερό όσο το βάρος της για 3 ημέρες .[1]

Γλυκερίνη και Ενυδάτωση Επιδερμίδας

Η ενυδάτωση  είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία και την  καλή εμφάνιση της επιδερμίδας.  Το φυσιολογικό, υγιές δέρμα καλύπτεται από μία λεπτή στοιβάδα φυσικού λίπους (σμήγμα) που «παγιδεύει» την υγρασία στο εσωτερικό του και το διατηρεί απαλό και μαλακό. Ο ρόλος της επιδερμίδας ως προστατευτικός φραγμός του οργανισμού μπορεί να εκτελεστεί σωστά, μόνο εάν έχει επαρκές ποσοστό υγρασίας. Η απώλεια υγρασίας από την επιδερμίδα εμποδίζει επίσης την ανάπλασή της . Χωρίς  νερό οι ουσίες που μεταφέρουν τα μηνύματα για τη δημιουργία νέων δερματικών κυττάρων, δεν μπορούν να φτάσουν στις περιοχές όπου οι ουσίες αυτές είναι απαραίτητες . Σπουδαίο ρόλο  στη διατήρηση της υγρασίας του δέρματος παίζει η Κεράτινη στιβάδα (Stratum Corneum).

Κεράτινη στιβάδα (Stratum Corneum)

Είναι η εξωτερική υποστιβάδα της επιδερμίδας , με πάχος από 8-15μm. Συγκροτείται από αρκετά στρώματα σε εξαγωνικών επίπεδων κερατινοκυττάρων, περιβαλλόμενα από λιπίδια. Τα κερατινοκύτταρα σε αυτή τη στιβάδα είναι αφυδατωμένα, χωρίς οργανίδια και πληρωμένα με ίνες κερατίνης.

Αυτή η υποστιβάδα παίζει σπουδαίο ρόλο στη διατήρηση της υγρασίας του δέρματος χάρη στον παράγοντα NMF (naturalmoisturizingfactor), που συγκροτείται από νατριούχο PCA, σφινολιπίδια ceramides, φωσφολιπίδια, λιπαρά οξέα, γλυκερόλη, σκουαλένιο και χοληστερόλη. Κατέχει δε , το 10%-15% της συνολικής ποσότητας νερού που είναι αποθηκευμένο στην επιδερμίδα.

Παράγοντες που βλάπτουν την επιδερμίδα.

Όταν εξωτερικοί ή εσωτερικοί παράγοντες, προκαλέσουν την αφαίρεση των λιπιδίων, ο επιδερμικός φραγμός αποδυναμώνεται και  το δέρμα μένει απροστάτευτο. Το δέρμα στεγνώνει ,σκάει ,σκίζεται ,ρυτιδώνει και  εκδηλώνεται   ξηροδερμία .

Διάφοροι είναι οι  παράγοντες που προκαλούν βλάβες όπως οξειδωτική φθορά, φωτογήρανση , αφαίρεση του προστατευτικού λίπους από το δέρμα ή καταστροφή του φυσιολογικού μικροβιώματος  της επιδερμίδας. Τέτοιοι παράγοντες  είναι:

  • Η ηλιακή ακτινοβολία .
  • Ο Ξηρός αέρας και τα συστήματα εσωτερικής θέρμανσης.
  • Οι χαμηλές θερμοκρασίες. (Χειμώνας).
  • Το καυτό νερό.(Παρατεταμένη επαφή)
  • Οι τζίβες, οι βούρτσες, τα σκληρά σφουγγάρια .
  • Σκληρά σαπούνια .(με υψηλό PH)
  • Απολυμαντικά . (Βιοκτόνα)
  • Στενά ρούχα και ρούχα με σκληρά υφάσματα .
  • Η εμμηνόπαυση
  • Η γεροντική ηλικία
  • Stress

Αυτοί οι παράγοντες προκαλούν προβλήματα στο δέρμα που εμφανίζονται με τη μορφή ξηροδερμίας, φαγούρας, εξανθημάτων και φλεγμονών.

Δερματολογικά προβλήματα επίσης μπορεί να προκληθούν  από τη χρήση κάποιων φαρμάκων ή από διάφορες παθολογικές αιτίες όπως ψωρίαση ,ατοπική δερματίτιδα, έκζεμα. Βακτηριακές / μυκητιακές λοιμώξεις, συσσωρευτικές επιδράσεις συστημικών παθήσεων (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, νεφρική ανεπάρκεια Φαρμακοθεραπείες (π.χ. θεραπείες καρκίνου)) ή και άλλα υποκείμενα νοσήματα. Στις περιπτώσεις αυτές τον πρώτο λόγο έχει ο ειδικός δερματολόγος ο οποίος αναλάμβάνει τον  έλεγχο και την  αντιμετώπιση-θεραπεία καθώς απαιτείται ειδική φροντίδα.

 Οι ωφέλιμες επιδράσεις της γλυκερίνης  στο δέρμα.

Η βάση πάνω στην οποία χτίζεται η  διαχείριση της ξηρότητας του δέρματος είναι η επιλογή  των κατάλληλων ενυδατικών παραγόντων .Οι ωφέλιμες επιδράσεις της γλυκερίνης  στο δέρμα έχουν αναγνωριστεί για πάνω από 75 χρόνια. Γι΄ αυτό ένα μεγάλο ποσοστό προϊόντων περιποίησης δέρματος περιλαμβάνει  την γλυκερίνη ως βασικό συστατικό στη φόρμουλα  δημιουργίας του. Ο πρωταγωνιστικός της ρόλος στην δημιουργία των προϊόντων αυτών  οφείλεται στον υγροσκοπικό της χαρακτήρα . Δηλαδή στην ικανότητα της να συγκρατεί νερό.

Έχει αποδειχθεί ότι η τοπική εφαρμογή προϊόντων που περιέχουν γλυκερίνη:

  • Βελτιώνει την ικανότητα  ενυδάτωσης της κεράτινης στιβάδας. Αυξάνει και διατηρεί τα επίπεδα υγρασίας του δέρματος.[2]
  • Προσελκύει την υγρασία από το περιβάλλον και την παγιδεύει στο δέρμα .Χαρίζει υγιή όψη και απαλή υφή στο δέρμα.[3]
  • Προκαλεί βελτίωση του επιδερμικού φραγμού και των μηχανικών ιδιοτήτων του δέρματος,  αυξημένη προστασία έναντι ερεθιστικών ερεθισμάτων. [3][2]
  • Προστατεύει από την υπεριώδη ακτινοβολία.
  • Έχει κερατολυττική δράση, καθώς ενισχύει  την αποικοδόμηση δεσμοσωμάτων.
  • Έχει αντιμικροβιακή δράση, αποτελεσματική  απέναντι σε  Βακτήρια και κάποιους τύπους ιών. [7]
  • Συμβάλλει στην ανάπλαση των ιστών και στην δημιουργία νέων κυττάρων.
  • Επιταχύνει την επούλωση πληγών -τραυμάτων. Συμβάλλει στη δημιουργία κατάλληλου περιβάλλοντος  για την ανάπλαση των ιστών, καθώς εξουδετερώνει βακτήρια και ιούς στην περιοχή των τραυμάτων.[7] Σήμερα χρησιμοποιείται ευρέως σε εγκεκριμένες από την FDA θεραπείες πληγών και εγκαυμάτων.
  • Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως αποτελεσματικός δείκτης για τη μέτρηση της ηπατικής νόσου.

Πειραματικά ευρήματα για την ευεργετική δράση της Γλυκερίνης

Σε πειράματα που πραγματοποιήθηκαν τόσο  σε υγιείς εθελοντές   [3] όσο και σε ασθενείς  που έπασχαν από έκζεμα, βλάβη του επιδερμικού φραγμού, ξηροδερμία, [8]και αντιμετωπίστηκαν με τοπική εφαρμογή γλυκερίνης,  διαπιστώθηκε ανάκτηση της λειτουργίας φραγμού και αυξημένη ενυδάτωση της κερατίνης στοιβάδας. Η επαγόμενη από τη γλυκερόλη ενυδάτωση διατηρήθηκε ακόμη και 7 ημέρες μετά το τέλος της θεραπείας.  Η γλυκερόλη μπορεί να θεωρηθεί ως ένωση σταθεροποίησης και ενυδάτωσης φραγμού[8].

Η τοπική εφαρμογή προϊόντων με γλυκερίνη βελτίωσε τις ιδιότητες του δέρματος σε ασθένειες που χαρακτηρίζονται από ξηρότητα και εξασθενημένη λειτουργία του επιδερμικού φραγμού, όπως η ατοπική δερματίτιδα. Η αύξηση της επιδερμικής ενυδάτωσης μέσω γλυκερόλης είναι κρίσιμη σε δερματικές παθήσεις που επιδεινώνονται από ξηρές και κρύες περιβαλλοντικές συνθήκες, π.χ. χειμώνας. [3]

 

Προφυλάξεις και συμβουλές

  • Παρόλο που η γλυκερίνη είναι απαλή στο δέρμα, συνιστάται να γίνεται δοκιμή του επιθέματος πριν την εφαρμογή στο πρόσωπό. Αραιώστε τη γλυκερίνη σε ροδόνερο και απλώστε το μείγμα στο πίσω μέρος του χεριού . Περιμένετε 24 ώρες. Εάν το δέρμα δεν εμφανίσει αλλεργικές αντιδράσεις, είναι ασφαλές να το εφαρμόσετε στο πρόσωπό .
  • Εάν έχετε ευαίσθητο δέρμα, φροντίστε να μην χρησιμοποιείτε γλυκερίνη απευθείας στο δέρμα.
  • Η γλυκερίνη μπορεί να προκαλέσει ευαισθησία στον ήλιο. Συνιστάται να χρησιμοποιείτε γλυκερίνη τη νύχτα πριν τον ύπνο. Εάν τη χρησιμοποιείτε την ημέρα, εφαρμόστε αντηλιακό πριν βγείτε.
  • Η υπερβολική χρήση γλυκερίνης μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική ενυδάτωση και λιπαρό δέρμα.
  • Μπορεί επίσης τελικά να οδηγήσει σε απώλεια νερού.
  • Χρησιμοποιήστε τη  με προσοχή.

 

Πηγές

[1] https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Glycerol

[2]https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7906448/

[3] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18498456

[4] Η Γλυκερόλη και το δέρμα: ολιστική προσέγγιση στην προέλευσή της και λειτουργεία

Fluhr, JW; Darlenski, R .; Surber, C. British Journal of Dermatology 159 (1): 23-34 2008
[5]https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1002/14356007.a12_477.pub2

[6] http://www.chm.bris.ac.uk/motm/glycerol/glyceroljs.htm

[7] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3839013/

[8]https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12013198/

[9] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9890375/

[10]https://www.researchgate.net/publication/12702168_Glycerol_accelerates_recovery_of_barrier_function_in_vivo