Posted on

Ιατρική -Χειρουργική μάσκα προστασίας

ιατρική χειρουργική μάσκα covid-19

Απλή Χειρουργική μάσκα και προστασία από αναπνευστικές λοιμώξεις

Η ιατρική χειρουργική μάσκα σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ,αποτελεί μέρος ενός ολοκληρωμένου πακέτου μέτρων πρόληψης και ελέγχου για τον περιορισμό της διασποράς ασθενειών που οφείλονται σε  αναπνευστικούς ιούς, συμπεριλαμβανομένου του COVID-19.

Σύμφωνα με πολλές μελέτες οι χειρουργικές μάσκες μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά είτε για την προστασία των υγιών ατόμων όταν έρχονται σε επαφή με μολυσμένο άτομο είτε ως μέσο ελέγχου της πηγής για την ελαχιστοποίηση της μετάδοσης του SARS-CoV-2 από συμπτωματικούς και προ-συμπτωματικούς ή ασυμπτωματικούς ασθενείς με COVID-19.Όταν οι μάσκες φοριούνται από μολυσμένα άτομα είναι αποτελεσματικές στο να μειώνουν το φορτίο  των αναπνευστικών σταγονιδίων που φέρουν ιούς (≥ 5 μm) καθώς  και των  αερολυμάτων (<5 μm) στον αέρα .[1]

Ωστόσο, η χρήση μάσκας από μόνη της δεν αρκεί για την παροχή ενός επαρκούς επιπέδου προστασίας ή ελέγχου πηγής μόλυνσης.Πρέπει επίσης να λαμβάνονται μέτρα σε προσωπικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο  κοινότητας. Η τήρηση των προληπτικών μέτρων  όπως :

  • H υγιεινή των χεριών ,τακτικό πλύσιμο των χεριών με ήπια αλκοολούχα διαλύματα ή με σαπούνι και νερό όταν είναι εμφανώς βρόμικα.
  • H διατήρηση φυσικής απόστασης.
  • H αναπνευστική υγιεινή (χρήση χαρτομάντηλου για τον βήχα ή φτέρνισμα)  και
  • H  αποφυγή αγγίγματος του προσώπου, είναι καίριας σημασίας για την πρόληψη της μετάδοσης COVID-19 από άνθρωπο σε άνθρωπο.[3]

Η ιατρική χειρουργική μάσκα μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί μαζί με άλλα προστατευτικά μέσα όπως ασπίδες προσώπου και χειρουργικές αναπνευστικές συσκευές N95 για την παροχή ενισχυμένης προστασίας στο προσωπικό υγειονομικής περίθαλψης που φροντίζει ασθενείς με COVID-19. Η χρήση  χειρουργικής μάσκας θα διαδραματίσει ζωτικό ρόλο  στη μείωση της  μετάδοσης  αναπνευστικών λοιμώξεων και του SARS-CoV-2 στην κοινότητα.[1] Τις σχετικές οδηγίες και  τις στρατηγικές IPC για την υγεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ),ρυθμίσεις φροντίδας , εγκαταστάσεις μακροχρόνιας περίθαλψης (LTCF) και φροντίδα στο σπίτι μπορείτε να βρείτε στο link 1.[2]

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η  ΙΑΤΡΙΚΗ -ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΑΣΚΑ ΠΡΟΣΩΠΟΥ

Οι ιατρικές μάσκες προσώπου αποτελούν  ιατροτεχνολογικά προϊόντα και συνεπώς θα πρέπει να συμμορφώνονται σύμφωνα με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά πρότυπα ούτως ώστε να είναι ασφαλής η χρήση τους. Το Ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΝ 14683:2019 καθορίζει με σαφήνεια τα υλικά για την κατασκευή, το σχεδιασμό, τις απαιτήσεις απόδοσης (αποδοτικότητα στο φιλτράρισμα βακτηρίων, καταλληλότητα για αναπνοή, βιοσυμβατότητα κ.α.) . Επίσης τη σήμανση, χρήση ετικέτας και σωστής συσκευασίας. Οι πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται από τον κατασκευαστή είναι: α) ο αριθμός του Ευρωπαϊκού Προτύπου EN 14683:2019 και β) ο τύπος της μάσκας όπως έχει οριστεί από το ίδιο πρότυπο. (I, II ή IIR τύπων μάσκας).[4][1]
Οι χειρουργικές μάσκες, που κάποτε αποτελούνταν από μια λωρίδα υφάσματος δεμένη γύρω από το πρόσωπο του γιατρού ή του νοσοκόμου, σήμερα κατασκευάζονται από μη υφασμένα υφάσματα (Non Woven)  τα οποία εξασφαλίζουν πιο αποτελεσματικό φιλτράρισμα και μεγαλύτερο βαθμό προστασίας. Διατίθενται επίσης σε πολλά διαφορετικά στυλ και ποιότητες ανάλογα με το επίπεδο προστασίας που απαιτεί ο χρήστης.

ΙΑΤΡΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ  ΜΑΣΚΑ -ΔΟΜΗ

Οι χειρουργικές μάσκες αποτελούνται από μια πολυεπίπεδη δομή ,τριπλής (3-ply) ή τετραπλής (4-ply) διαστρωμάτωσης.
Τα διαφορετικά στρώματα υλικών σε μια  (3-ply ) χειρουργική μάσκα διακρίνονται :
1) Στο εξωτερικό,υδρόφοβο στρώμα (υγροαπωθητικό) ,χρωματιστό ,αδιάβροχο ώστε να προσφέρει προστασία ενάντια στον ψεκασμό σταγονιδίων και στον κίνδυνο εκτίναξης βιολογικών υγρών (σάλιο ,αίμα) εμποδίζοντας τα να  εισέλθουν στο ανώτερο αναπνευστικό σύστημα.
2) Στο ενδιάμεσο στρώμα , μη ορατό στρώμα. Δρα ως φίλτρο έναντι των σωματιδίων( σκόνη, γύρη κ.α.) , βακτηρίων και λοιπών μικροοργανισμών. Το εσωτερικό φίλτρο είναι κατασκευασμένο συνήθως από πολυπροπυλένιο πυκνότητας 20-25gr/m2 και είναι αποτελεσματικό έναντι σωματιδίων μεγέθους άνω του 1μm .
3) Στο εσωτερικό στρώμα ,άσπρο , το οποίο είναι απορροφητικό, ώστε να απορροφά την υγρασία που εξέρχεται από τη στοματική και ρινική οδό κατά την εκπνοή.

ΥΛΙΚΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

Οι χειρουργικές μάσκες προσώπου κατασκευάζονται από μη υφασμένο ύφασμα (non woven), το οποίο έχει καλύτερη διήθηση βακτηρίων και διαπερατότητα αέρα ενώ παραμένει λιγότερο ολισθηρό από το υφασμένο ύφασμα. Οι πρώτες ύλες για τα  non woven μη υφασμένα υφάσματα είναι διάφορα πολυμερικά  υλικά όπως το: Πολυπροπυλένιο,πολυστυρένιο, πολυανθρακικό, πολυαιθυλένιο ή πολυεστέρας.[1]
Τα πολυμερή αυτά μετατρέπονται σε μη υφασμένο φύλλο μέσα από διάφορες  διαδικασίες και την εφαρμογή ποικίλων τεχνικών όπως spunbond, τεχνολογία meltblown κλπ .Ο τρόπος κατασκευής του μη υφασμένου υφάσματος , καθορίζει το επίπεδο διήθησης μιας μάσκας, το οποίο  εξαρτάται επίσης από την ίνα, τον τρόπο κατασκευής της, τη δομή του ιστού και το σχήμα διατομής της ίνας.
Η κατασκευή μιας αποτελεσματικής και ασφαλούς στην χρήση χειρουργικής  μάσκας  προϋποθέτει:
Ομοιόμορφη πυκνότητα, μικρότερο βάρος τελικού πλέγματος, υψηλό βαθμό φιλτραρίσματος και μέγεθος πόρων που να κυμαίνεται  μεταξύ 15 έως 50 μm .
Οι μάσκες κατασκευάζονται σε μια γραμμή μηχανής που συναρμολογεί τα μη υφασμένα από μασούρια, συγκολλά με υπερήχους τα στρώματα μαζί και σφραγίζει τις μάσκες με λωρίδες μύτης, θηλιές αυτιών και άλλα κομμάτια.
Στη συνέχεια, οι ολοκληρωμένες μάσκες αποστειρώνονται πριν αποσταλούν από το εργοστάσιο.[5]

ΠΟΤΕ ΕΠΙΒΑΛΛΕΤΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΜΑΣΚΑΣ

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), οι χειρουργικές μάσκες θα πρέπει να χρησιμοποιούνται  από ιατρικό, νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό που έρχεται σε άμεση επαφή με τους ασθενείς και συνεπώς ο κίνδυνος να κολλήσουν COVID-19 είναι μεγαλύτερος. Ασθενείς και άνθρωποι που παρουσιάζουν συμπτώματα όπως πυρετό ή/και βήχα, θα πρέπει να φορούν μάσκες έτσι  ώστε να προστατεύουν τους άλλους από τα σταγονίδια της βλεννογόνου της αναπνευστικής οδού κατά την εκπνοή, την ομιλία που μπορεί να φτάσουν το 1 μέτρο, ενώ για τον βήχα και το φτέρνισμα μπορεί να φτάσουν έως και τα 8 μέτρα.
Επίσης άτομα που εργάζονται σε χώρους όπου δεν μπορεί να αποφευχθεί η κοινωνική συναναστροφή ή ο συνωστισμός (π.χ. μέσα μαζικής μεταφοράς, σχολεία,θέατρα ,κινηματογράφοι ,χώροι εστίασης,κλπ) λόγω αναφορών για ασυμπτωματικούς ασθενείς ή ασθενείς στο στάδιο της επώασης του ιού.

 ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΜΑΣΚΑΣ

Η χρήση μάσκας μπορεί να οδηγήσει σε αντίθετο από το επιθυμητό αποτέλεσμα όταν :

  1. Είναι αμφιβόλου ποιότητας και κατασκευής. Δηλαδή  δεν είναι πιστοποιημένη, δεν πληρεί τις προϋποθέσεις  του Ευρωπαϊκού  πρότυπου ΕΝ 14683:2019 και φυσικά δεν  φέρει τις σχετικές υποχρεωτικές από τη νομοθεσία σημάνσεις στη συσκευασία της.
  2. Χρησιμοποιείται λανθασμένα . Για παράδειγμα το άγγιγμα της μπροστινής επιφάνειά είτε κατά την περίοδο χρήσης της είτε μετά από αυτή, έχει σαν αποτέλεσμα την μεταφορά μικροβίων στα χέρια και προκληση επιμολύνσεων .
  3. Κακή εφαρμογή. Όταν η  χειρουργική μάσκα δεν εφαρμόζει σωστά στο πρόσωπο οι αναπνευστικές εκκρίσεις από ασθενείς με COVID-19 ενδέχεται να διαρρεύσουν. Τα μικρά αναπνευστικά σταγονίδια που φέρουν τον ιό και τα αερολύματα που υπάρχουν στον αέρα μπορούν να εισέλθουν στην αναπνευστική οδό μέσω των χαλαρών οριακών θέσεων στα πλαϊνά  της μάσκας.
  4. Οταν μια χρησιμοποιημένη και γεμάτη υγρασία μάσκα επαναχρησιμοποιείται. Για τον λόγο αυτό ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) τονίζει ότι θα πρέπει η χρησιμοποιημένη μάσκα να απορρίπτεται με σωστό τρόπο και πάντα σε κλειστό κάδο, να πλένονται πάντα επιμελώς τα χέρια μετά την απόρριψη της και να μην έρχονται σε επαφή με τα μάτια και εν γένει το πρόσωπο. Οδηγίες για το πως φοριέται σωστά στο link 2.[6]

ΠΗΓΕΣ

[1]https://www.researchgate.net/publication/343430561_Efficiency_of_surgical_masks_as_a_means_of_source_control_of_SARS-CoV-2_and_protection_against_COVID-19_Accepted

[2] link1: https://apps.who.int/iris/rest/bitstreams/1274340/retrieve

[3]https://eody.gov.gr/covid-19-odigies-gia-ti-chrisi-maskas-apo-to-koino/

[4]https://www.inbit.gr/wp-content/uploads/2020/04/The-use-of-the-surgical-mask_GR.pdf

[5]https://www.thomasnet.com/articles/other/how-surgical-masks-are-made/

[6]https://www.who.int/images/default-source/health-topics/coronavirus/masks-infographic—final-(a4—web—rgb).png?sfvrsn=cb3153cf_11

Rational use of personal protective equipment for coronavirus disease (COVID-19) and considerations during severe shortages

https://www.who.int/publications/i/item/rational-use-of-personal-protective-equipment-for-coronavirus-disease-(covid-19)-and-considerations-during-severe-shortages

 

 

 

One thought on “Ιατρική -Χειρουργική μάσκα προστασίας

  1. […] Διαβάστε περισσότερα για τις ιατρικές χειρουργικές  μάσκες  εδώ. […]

Comments are closed.